İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Spor İçecekleri

Sporcularda sıvı kayıplarının yaşanması ve karbonhidrat depolarının azalması yorgunluğa neden olur ve performansı olumsuz etkiler. Performansın korunması için egzersiz sırasında sıvı alımı ve karbonhidrat tüketimi ile ilgili çeşitli öneriler geliştirilmiştir. Bu fikirden hareketle 1960’lı yıllarda Florida Üniversitesinde okul takımının başarısının artırılması için içeriğinde şeker, su ve elektolitlerin bulunduğu bir içeceğin üretilmesi ile spor içeceği kavramı doğmuştur. Bu hikaye, üniversitenin Amerikan Futbol Takımı Gators’dan ismini alan Gatorade’in ortaya çıkış öyküsüdür.

Gatorade’in üretiminden sonra özellikle 1990’lı yıllarda yaygınlaşan spor içecekleri, hem kaybedilen sıvının yerine konulması hem de karbonhidrat ve elektrolit kaynağı olması sebebiyle tercih edilmektedir. Spor içecekleri; içerisinde karbonhidrat (6-8 g/100 ml) ve sodyum başta olmak üzere potasyum, kalsiyum magnezyum gibi elektrolitler bulunan ürünlerdir.

Bu içecekler karbonhidrat içeriklerine göre farklı türlere ayrılmaktadır:

  • Hipotonik Spor İçecekleri: %4’ten daha az karbonhidrat içeren ürünlerdir. Karbonhidrat gereksinmesinin az, sıvı kaybının yüksek olduğu jokey gibi branşlarda tercih edilir.
  • İzotonik Spor İçecekleri: İçerisinde %4-8 oranında karbonhidrat bulunur. Kan osmolaritesine daha yakın bir osmolariteye sahip olduğundan vücut tarafından daha hızlı yararlanılır. Dayanıklılık sporlarından takım sporlarına bir çok branşta tercih edilmekle birlikte özelikle 1 saatten uzun egzersizler sırasında kullanılır.
  • Hipertonik Spor İçecekleri: Karbonhidrat içeriği %8’den daha fazla olan ürünlerdir. Mideyi geç terkettiğinden egzersiz sırasında tercih edilmez. Glikojen depolarının tükendiği ultra-dayanıklılık sporlarından sonra karbonhidrat depolarını yenilemek amacıyla kullanılır.

Spor içecekleri; içeriğindeki karbonhidrat, sodyum ve çeşitli elektrolitler sayesinde diğer sıvılardan daha fazla avantaja sahip olduğu görülmektedir. İçerisinde bulunan sodyum, egzersiz sırasında kaybedilen elektrolitleri yerine koymanın yanı sıra karbonhidratın emilimine de yardımcı olur ve içeceğin tüketimini de kolaylaştırır. Tüm bu yararları nedeniyle sporcuların beslenme planlarında izotonik spor içeceklerine, özellikle 1 saati aşan egzersizler sırasında yer verilmesi önerilir.

Son olarak, sıklıkla karıştırılsa da enerji içeceklerinin spor içeceği sayılmadığı unutulmamalıdır. Enerji içeceklerinin spor içeceklerine göre daha fazla karbonhidrat (%12-14) içermesi sebebiyle emilim sorunlarına sebep olabileceği ve karbonhidratın egzersiz performansına sağlayacağı olumlu etkiden yararlanılamayacağı bilinmektedir. Bunun yanında spor içeceklerinden farklı olarak kafein içermesi ve kanıta dayalı olmayan birtakım ergojenik desteğin eklenmesi ile sağlığa ve performansa bir yararı olmadığı gibi zararı da olabileceği hatırlanmalıdır.

Spor içecekleri ile ilgili daha detaylı bilgiye ulaşmak isterseniz; 2020 Nisan ayında yayınlanan “Farklı Spor Dallarında Spor ve Enerji İçeceklerinin Kullanımı ve Performansa Etkileri” isimli derlememize buradan göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. Turnagöl, H., Aktitiz, S., Korur, D. C., & Kuru D. (2020). Farklı Spor Dallarında Spor ve Enerji İçeceklerinin Kullanımı ve Performansa Etkileri. Spor Bilimleri Dergisi, 31(1), 29-44.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir